Oskar Kolberg pisał przepięknie o wszystkich regionach, które odwiedził. Ale najpiękniej brzmią dla mnie opisy Kujaw, mojej Małej Ojczyzny, zawarte w III i IV tomie jego „Dzieł wszystkich”
„Lud kujawski, wydatna odrośl ludu Wielkopolskiego, zamieszkując kraj żyzny, w położeniu handlownem nad spławną Wisłą i uprawiając ziemię obfity plon wydającą, odznaczał się z dawna zamożnością i dobrym bytem. Dowodem tego: odrębny od innych okolic strój po ojcach przechowany a suty, z sukna i kamlotu, u kobiet nawet często z pół-jedwabiu, dowodem: przysłowia, piosnki i tańce własne, znane i upowszechnione w innych także stronach kraju, a przekonywające, że o okolicy tej i ludności ją zamieszkującej, od dawna dobre i gdzieindziej miano wyobrażenie. Wystawiano sobie Kujawy jako kraj mlekiem i miodem płynący, kraj hulanki, pełen gładkich dziewek. Mówią o tem piosnki różne (ob. Pieśni ludu polskiego. Warszawa 18Ó7 r.). Lecz czasem i niekorzystnie, acz bezzasadnie, o Kujawach się wyrażają; co chyba tylko samych niekiedy Kujawiaków może być dziełem, lub zazdrośnych Mazurów. Dobry byt wpłynął na fizyjognomiję ludu. Kujawiak jest po większej części urodziwy, wzrostu średniego, przysadkowego, silny i giętki, rysów wyrazistych, malujących uczucie godności osobistej i spryt tryskający przy sposobności. Twarz niewielka, raczej pociągła niż okrągła, płeć biała, włos na czole przystrzyżony, z tyłu długi i równo obcięty, ciemny (châtain), acz nie brak i blondynów jasnych, szczególniej pośród dzieci. Nos pociągły. Wąsów chłop nie zapuszcza i goli się starannie; starsi tylko a poważniejsi,
zostawiają maleńką linijkę włosa nad samą wargą, którą z wierzchu przystrzygają. Fajkę rzadko kto pali; wielu wszakże zażywa chętnie na starość tabakę.”
Oskar Kolberg „Dzieła wszystkie – Kujawy” tom III
źródło: www.krystynalewicka-ritter.pl