Nowy tydzień w Tygodniku Bydgoskim. Polityczna burza, średniowieczne kroniki i walka o pamięć

Ballada o Śpiących Rycerzach. Kto obroni prawdę historyczną?

W poniedziałek Jolanta Fischer w felietonie „Ballada o Śpiących Rycerzach” podejmie temat pamięci historycznej i odpowiedzialności za jej obronę.

Punktem wyjścia jest historia Stanisława Zalewskiego, 101-letniego byłego więźnia Auschwitz, który od dziewięciu lat dochodzi sprawiedliwości w związku z użyciem przez niemiecki portal określenia „polski obóz zagłady” w odniesieniu do Treblinki. Wieloletnie postępowanie sądowe stało się dla niego kolejną, być może ostatnią walką o prawdę.

Autorka pyta, dlaczego ciężar tej walki tak często spada na pojedynczych ludzi, podczas gdy instytucje państwowe i społeczeństwo zdają się zadowalać sprostowaniami i dyplomatycznymi interwencjami. Przypomina, że prawda historyczna nie przestaje istnieć tylko dlatego, że ktoś ją przemilcza. Może jednak zostać zapomniana, a wówczas staje się bezbronna wobec kłamstwa.

Felieton ma także wyraźny bydgoski kontekst. Fischer nawiązuje do inicjatywy budowy pomnika Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego, zastanawiając się nad znaczeniem materialnych znaków pamięci dla kolejnych pokoleń.

W polskiej legendzie śpiący rycerze mieli obudzić się w godzinie największego zagrożenia Ojczyzny. Autorka przestrzega jednak, że niebezpieczeństwo nie zawsze przychodzi z wojennym hukiem. Czasem nadchodzi po cichu, wraz z obojętnością i zapomnieniem.

Paweł Szrot o politycznej przyszłości bydgoskiej prawicy

We wtorek Michał Jędryka będzie rozmawiał z Pawłem Szrotem, posłem Prawa i Sprawiedliwości, którego niedawne wypowiedzi dotyczące powołania klubu PiS w bydgoskiej Radzie Miasta wywołały polityczne poruszenie.

Dotychczas radni związani z PiS i Konfederacją działali wspólnie w klubie Bydgoska Prawica. Zapowiedź utworzenia odrębnego klubu Prawa i Sprawiedliwości rodzi więc pytania o przyszłość tej współpracy.

Czy oznacza to rozpad dotychczasowego porozumienia? Skąd pomysł na zmianę właśnie teraz? Jakie konsekwencje może ona mieć dla układu sił w Radzie Miasta i dla przyszłości prawicy w Bydgoszczy?

Zapytamy również o to, czy polityczne podziały na szczeblu ogólnopolskim muszą przekładać się na samorząd, w którym przedstawiciele różnych środowisk mogą przecież współpracować przy rozwiązywaniu konkretnych problemów mieszkańców.

Radarsky, czyli polityka w średniowiecznym królestwie sztucznej inteligencji

W środę Jolanta Fischer w swoim wideofelietonie przyjrzy się twórczości internetowego autora znanego jako Radarsky, który wykorzystuje sztuczną inteligencję do tworzenia niezwykłych komentarzy do współczesnej polityki i polskiej historii.

Jego filmy stylizowane są na kroniki fantastycznego, średniowiecznego królestwa. Wydarzenia znane z bieżących wiadomości zostają przeniesione w świat rycerzy, władców, dworskich intryg i dawnych opowieści. Dzięki temu polityczne spory nabierają zaskakującego, niekiedy groteskowego charakteru.

To interesujący przykład nowych możliwości, jakie sztuczna inteligencja otwiera przed internetowymi twórcami. Ale także okazja do postawienia pytania, czy AI jest tylko technicznym narzędziem, czy zaczyna już zmieniać sam sposób opowiadania o polityce, historii i rzeczywistości.

Jolanta Fischer przyjrzy się zarówno pomysłowości tych produkcji, jak i ich artystycznej wartości. Bo choć obrazy i animacje powstają przy pomocy algorytmów, ostatecznie liczy się przecież to, czy ktoś ma coś interesującego do powiedzenia.

„Rozbiory” Jacka Komuny. Jak mocarstwa zaplanowały upadek Polski?

W czwartek Michał Jędryka opowie o książce Jacka Komuny „Rozbiory”, poświęconej jednej z największych tragedii w dziejach Rzeczypospolitej.

O rozbiorach uczymy się zwykle przede wszystkim z polskiej perspektywy. Poznajemy słabość państwa, wewnętrzne konflikty, próby reform, konfederację barską, Konstytucję 3 maja i kolejne akty rozbiorowe. Jacek Komuna proponuje jednak również inne spojrzenie.

Próbuje zrekonstruować, jak na dworach europejskich mocarstw rodziła się sama idea podziału Rzeczypospolitej. Jakie interesy kierowały Rosją, Prusami i Austrią? Kiedy rozbiór Polski stał się dla nich realnym rozwiązaniem politycznym? W jaki sposób poszczególne mocarstwa przekonywały się do tej koncepcji i jak uzgadniały własne korzyści?

To spojrzenie pozwala lepiej zrozumieć, że upadek Rzeczypospolitej nie był wyłącznie skutkiem jej wewnętrznej słabości. Był również rezultatem konkretnych decyzji, kalkulacji i działań sąsiednich państw.

Będzie więc okazja do rozmowy nie tylko o wydarzeniach XVIII wieku, ale również o tym, jak wielka polityka potrafi przesądzać o losach narodów.

W piątek zdrowie, w niedzielę spojrzenie w historię

W piątek tradycyjnie zaprosimy na kolejny materiał z naszego cyklu poświęconego zdrowiu. Wraz ze specjalistami będziemy rozmawiać o problemach medycznych i o tym, co z fachowej wiedzy wynika dla codziennego życia pacjentów.

W niedzielę natomiast rozpoczniemy nowy cykl „Przedsoborowie”. Po zakończeniu serii „Czego Sobór Watykański II nigdy nie powiedział” cofniemy się do czasów poprzedzających Sobór, aby przyjrzeć się sytuacji Kościoła, ideom i sporom, które stanowiły tło jego zwołania. Spróbujemy lepiej zrozumieć, z jakimi problemami mierzył się wówczas katolicyzm i dlaczego pojawiła się potrzeba soborowej refleksji.

Przez cały tydzień będziemy także publikować bieżące wiadomości z Bydgoszczy, regionu i kraju, zapowiedzi wydarzeń oraz komentarze do najważniejszych spraw.

Zapraszamy codziennie. Zaczniemy od pytania, czy prawda historyczna może przetrwać bez ludzi gotowych jej bronić. Później przyjrzymy się politycznym sporom bydgoskiej prawicy, zajrzymy do fantastycznego królestwa stworzonego z pomocą AI i przeniesiemy się na dwory XVIII-wiecznych mocarstw. A w niedzielę rozpoczniemy nową podróż w historię Kościoła – tym razem do czasów poprzedzających Sobór Watykański II.