Poezja Eucharystii i „Dyptyk kapłański”. Spotkanie z ks. Janem Sochoniem w Galerii Autorskiej

Spotkanie rozpoczęło się od wprowadzenia gospodarza, który podkreślił, że rzeźby Gracjana Kaji nie są jedynie dodatkiem do poezji ks. Jana Sochonia, ale stają się wobec niej „współobecne”. Wystawa „Dyptyk kapłański” została przedstawiona jako artystyczne dopełnienie tomu „Chleb i wino”, a zarazem jako próba uchwycenia duchowej więzi dwóch kapłanów, obecnej w doświadczeniu liturgii i Eucharystii.

W centrum wieczoru znalazła się najnowsza książka ks. Sochonia. Jej tytuł — „Chleb i wino” — od razu prowadzi ku tematyce eucharystycznej. Gospodarz spotkania mówił, że tom jest próbą całościowego, poetyckiego zmierzenia się z Eucharystią: zarówno w perspektywie Starego i Nowego Testamentu, jak i w odniesieniu do współczesnego doświadczenia człowieka.

Wiersze z tomu zostały zaprezentowane w interpretacji Jana Kaji. Publiczność usłyszała teksty prowadzące od obrazów ziemi, chleba, wina, pustyni i manny, przez sceny ewangeliczne, aż po Ostatnią Wieczerzę i doświadczenie Zmartwychwstania. Poezja ks. Sochonia nie przyjmuje formy prostego wykładu teologicznego. Jest raczej medytacją, w której obrazy biblijne zostają przepuszczone przez język liryczny — skupiony, podniosły, miejscami dramatyczny.

Wprowadzenie do twórczości autora przypomniało, że ks. Jan Sochoń przez trzydzieści lat związany był z Uniwersytetem Kardynała Stefana Wyszyńskiego, jest profesorem, filozofem kultury, poetą, eseistą, krytykiem literackim i autorem licznych tomów poetyckich. Podkreślano jednak, że spośród różnych pól jego działalności szczególne miejsce zajmuje powołanie poetyckie.

Charakteryzując jego poezję, gospodarz spotkania zwrócił uwagę na obecne w niej napięcie między prostotą a głębią, a także między sacrum i profanum. Zaznaczył, że nie chodzi tu jedynie o „poezję religijną” w wąskim sensie, lecz o twórczość uniwersalną, która pozwala głębiej przeżywać rzeczywistość — zarówno tę historyczną, jak i współczesną.

Głos zabrał także Gracjan Kaja, który dziękował za możliwość udziału w promocji książki ks. Jana Sochonia. Przypomniał, że jest to już druga odsłona ich współpracy i zasugerował, że możliwa jest także jej trzecia część. Jego „Dyptyk kapłański” został pokazany jako praca pozostająca w bliskim związku z poezją tomu „Chleb i wino”.

W dalszej części wieczoru sam ks. Jan Sochoń mówił o miejscu Eucharystii w polskiej poezji. Zaznaczył, że nie jest pierwszym autorem, który podejmuje ten temat, bo w literaturze polskiej istnieje szeroki nurt tekstów eucharystycznych. Wspomniał m.in. Adama Opatówczyka oraz Sebastiana Grabowieckiego, którego utwory — jak przyznał — odkrył szczęśliwie już po napisaniu własnej książki. Dodał żartobliwie, że gdyby przeczytał je wcześniej, być może sam niczego by nie napisał. Klasyka ocaliła więc nową książkę przez spóźnienie — rzecz w kulturze nie taka znowu rzadka.

Spotkanie w Galerii Autorskiej miało charakter kameralnej rozmowy sztuk: poezji, rzeźby, teologii i osobistego świadectwa. „Chleb i wino” wybrzmiało jako tom dotykający tajemnicy, której nie sposób zamknąć w prostym opisie. „Dyptyk kapłański” Gracjana Kaji dopowiedział tę samą intuicję językiem formy plastycznej. W efekcie wieczór stał się nie tylko promocją książki i otwarciem wystawy, ale także zaproszeniem do spokojniejszego, głębszego spojrzenia na Eucharystię, sztukę i duchowe doświadczenie człowieka.