Integracja sensoryczna – jak wspiera rozwój dziecka w spektrum autyzmu?

Kiedy integracja sensoryczna przebiega prawidłowo, mózg automatycznie i sprawnie przetwarza informacje, co ułatwia dziecku reagowanie na świat w naturalny sposób.

U dzieci z autyzmem proces przetwarzania bodźców sensorycznych bywa trudniejszy, co może utrudniać codzienne funkcjonowanie. Trudności te mogą wpływać na uczenie się, komunikację, zachowanie, a także relacje z rówieśnikami i wchodzenie w role społeczne. Wyzwania w zakresie integracji sensorycznej u dzieci z autyzmem często widoczne są w wielu aspektach rozwoju emocjonalnego, społecznego i poznawczego.

Dzieci ze spektrum autyzmu, w tym z zespołem Aspergera, mogą być nadwrażliwe na dźwięki, światło, dotyk, smaki i zapachy, albo przeciwnie – słabo reagować na bodźce. Mogą mieć problem z planowaniem ruchów, równowagą, napięciem mięśniowym czy samoobsługą, np. ubieraniem się czy sznurowaniem butów. Mogą być nadmiernie ostrożne, niezgrabne lub wolniejsze w reakcjach. Często mają też nadwrażliwość dotykową, przez co unikają przytulania. Wybierają ubrania, które nie drażnią skóry – bez metek, szorstkich materiałów czy opinających bluzek i rajstop. Mogą też unikać aktywności, w których są narażone na intensywny kontakt dotykowy, np. malowania farbami, lepienia z plasteliny czy wyklejanek. Czasami prowadzi to do mniejszej chęci eksplorowania otoczenia, a w efekcie wolniejszego rozwoju niektórych umiejętności poznawczych.

Oprócz dotyku, mogą być też nadwrażliwe na dźwięki, światło, smaki i zapachy, co utrudnia im codzienne funkcjonowanie, koncentrację i udział w zajęciach grupowych. Zaburzenia te wpływają także na poczucie własnego ciała i orientację w przestrzeni.

Dlaczego warto, by dziecko ze spektrum autyzmu uczęszczało na terapię SI?

Terapia integracji sensorycznej może pomóc dziecku w koncentracji, pamięci i uwadze, ponieważ aktywuje odpowiednie obszary mózgu. Dodatkowo może łagodzić trudne zachowania, takie jak agresja, impulsywność czy krzywdzenie siebie. Dziecko uczestniczące w terapii często lepiej rozumie swoje emocje, łatwiej nad nimi panuje i czerpie więcej radości z codziennych czynności.

U dzieci ze zdiagnozowanym spektrum autyzmu często występują trudności w regulacji bodźców sensorycznych, szczególnie związane z układem proprioceptywnym, który odpowiada za poczucie własnego ciała w przestrzeni. W praktyce oznacza to, że dzieci mogą mieć osłabione napięcie mięśniowe, trudności z równowagą, koordynacją ruchową oraz płynnym wykonywaniem czynności sensomotorycznych.

Regularne zajęcia fizjoterapeutyczne i terapie ruchowe pomagają wzmacniać mięśnie, poprawiać koordynację i równowagę, a także minimalizować problemy z przetwarzaniem bodźców sensorycznych.

Bydgoszcz i okolice. Terapia SI w Pro-Integris

W Pro-Integris terapię SI dobieramy indywidualnie i prowadzimy ją w przyjaznej dla dziecka formie. To pomaga regulować odbiór bodźców sensorycznych. Dzięki terapii dziecko ze spektrum autyzmu lepiej radzi sobie z emocjami i łatwiej odnajduje się w kontaktach społecznych.

W czasie zajęć dziecko wykonuje aktywności, które stopniowo wywołują i rozwijają skuteczne reakcje na bodźce sensoryczne. Trudność zadań wzrasta stopniowo, a nacisk kładzie się na zabawy ukierunkowane i spontaniczne, które wyzwalają naturalne reakcje, a nie na narzucone ćwiczenia. Terapia jest wielokierunkowa, prowadzona z użyciem specjalistycznego sprzętu, a przy tym atrakcyjna i ciekawa dla dziecka, tak aby wzbudzać jego zainteresowanie i zaangażowanie.

W Pro-Integris prowadzimy fizjoterapię dla dzieci ze spektrum autyzmu i zaburzeniami integracji sensorycznej.

Regularne zajęcia:

• wzmacniają mięśnie i poprawiają napięcie mięśniowe,
• rozwijają koordynację i równowagę,
• poprawiają świadomość ciała i orientację w przestrzeni,
• łagodzą trudności sensoryczne, np. nadwrażliwość dotykową czy słabsze czucie ciała,
• wspierają rozwój motoryki dużej i małej, co jest podstawą do nauki pisania, ubierania się i innych czynności samoobsługowych,
• pomagają regulować emocje i zachowania, ucząc ciało i mózg lepiej reagować na bodźce sensoryczne.

Połączenie fizjoterapii z terapią integracji sensorycznej pozwala dzieciom łatwiej funkcjonować w codziennym życiu, budować relacje z rówieśnikami i czerpać więcej radości z zabawy i nauki.

W Pro-Integris pracujemy z dziećmi ze spektrum autyzmu oraz innymi trudnościami sensorycznymi, m.in. z Bydgoszczy, Łochowa, Nakła nad Notecią i Szubina.

Bibliografia:

• Habik, Metody i zasady fizjoterapii wykorzystywane we wczesnym wspomaganiu rozwoju dzieci ze spektrum autyzmu ze szczególnym uwzględnieniem Integracji Sensorycznej, Niepełnosprawność – zagadnienia, problemy, rozwiązania 2017, nr III/(24), s. 137-154.
• Cygan, B. Kurowska, Zaburzenia modulacji sensorycznej u osób ze spektrum autyzmu, w tym z zespołem Aspergera. Studium przypadku, Konteksty Pedagogiczne 2022, Nr 2(19), s. 77-90.
• Cygan, Metoda integracji sensorycznej we wspomaganiu rozwoju dziecka z autyzmem, Studia Paedagogica 2018,11, s. 85-96.
• P. Wasilewski, Integracja sensoryczna i jej znaczenie dla funkcjonowania i rozwoju mowy dziecka, Pediatria i Medycyna Rodzinna 2018, nr 14 (1), s. 20-32.

Artykuł partnera