Artysta odchodzącego świata. Bydgoszcz wspomni Mieczysława Franaszka

Poezja na cmentarzu 

Uroczystość poświęcona pamięci Mieczysława Franaszka odbędzie się przy jego grobie na Cmentarzu Starofarnym przy ul. Grunwaldzkiej 15 w Bydgoszczy. Organizatorzy zapraszają na spotkanie łączące poezję, osobiste wspomnienia oraz refleksję nad twórczością i życiem artysty.

W wydarzeniu wezmą udział: Bogdan Chmielewski, Mieczysław Giedrojć, Joanna Gładykowska-Rosińska, Małgorzata Grajewska, Krzysztof Grzechowiak, Grzegorz J. Grzmot-Bilski, Jarosław Jakubowski, Magdalena Jóźwiak, Jan Kaja, Grzegorz Kalinowski, ks. Franciszek Kamecki, Maciej Krzyżan, Justyna Kubiak, Krystyna Mazur, Adam Michalak, Alicja Mozga, Alina Rzepecka, Lucyna Siemińska, Bartłomiej Siwiec, Marek Kazimierz Siwiec, ks. Jan Sochoń, Jacek Soliński, Hanna Strychalska, Krzysztof Szymoniak, Wiesław Trzeciakowski i Roma Warmus.

Spotkanie organizuje Galeria Autorska Jana Kaji i Jacka Solińskiego w Bydgoszczy, z którą Mieczysław Franaszek był związany przez ostatnie dwanaście lat życia.

Aktor teatru i filmu

Mieczysław Franaszek urodził się 18 czerwca 1944 roku w Krakowie, zmarł 31 lipca 2019 roku w Bydgoszczy. W 1968 roku ukończył Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. Debiutował dwa lata wcześniej w krakowskim Teatrze STU.

Występował na scenach w Krakowie, Nowej Hucie, Sosnowcu, Opolu, Koszalinie, Szczecinie, Poznaniu i Bydgoszczy. Współpracował również z ośrodkami radiowymi i telewizyjnymi. W 1986 roku zagrał główną rolę w filmie Feliksa Falka „Bohater roku”.

Brał udział w krajowych i międzynarodowych festiwalach teatralnych, między innymi w Erlangen, Zagrzebiu, Szczecinie i Krakowie, zdobywając nagrody aktorskie. W latach 2011–2019 wykładał w Akademii Muzycznej w Bydgoszczy.

Za działalność artystyczną został uhonorowany Medalem za Twórczy Wkład w Kulturę Chrześcijańską, a w 2018 roku otrzymał Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Artystyczny testament

Szczególne miejsce w dorobku Franaszka zajęły trzy przedstawienia z cyklu „Rady dobrego Boga, czyli przedpstryk”, przygotowane na podstawie prozy Erica Weinera. Artysta sam opracował i wyreżyserował spektakle, które prezentował w latach 2012–2014. Dwie części monodramu wystawił później także w Edynburgu.

Opowieść o podróżniku poszukującym Boga i sensu życia była mu wyjątkowo bliska. Sam przemierzał świat, poznawał odmienne kultury i przyglądał się współczesności z perspektywy człowieka zakorzenionego w tradycji, religii oraz przekonaniu, że sztuka powinna czynić człowieka lepszym.

Jak wspomina Jacek Soliński, przedstawienia stały się niemal artystycznym testamentem Franaszka. Aktor traktował swój zawód nie tylko jako profesję, lecz także jako powołanie i misję. W świecie niezmiennych wartości pozostawał – według Solińskiego – „arystokratą odchodzącego już świata”.

Podróżnik z aparatem fotograficznym

Drugą wielką pasją Mieczysława Franaszka były podróże. Odwiedził liczne kraje Europy, Afryki, Azji i Ameryki Południowej, między innymi Egipt, Maroko, Chiny, Indie, Iran, Izrael, Jemen, Nepal, Syrię, Uzbekistan, Boliwię i Peru.

Podczas wypraw wykonywał fotografie reportażowe. Swoje prace prezentował na wystawach indywidualnych w Bydgoszczy, Warszawie, Toruniu, Sopocie i Krakowie. Podróżowanie było dla niego sposobem poznawania świata, ale także źródłem pytań o człowieka, kulturę, duchowość i przemijanie.

Przyjaciele odpowiadają poezją

Pamięć o artyście pozostaje żywa w wierszach i wspomnieniach jego przyjaciół. Utwory dedykowali mu między innymi ks. Jan Sochoń, Jarosław Jakubowski, Krystyna Mazur, Krzysztof Szymoniak i Maciej Krzyżan.

W ich tekstach Franaszek powraca jako aktor nadający słowom barwę, melodię i rytm, człowiek poszukujący sensu oraz przyjaciel, którego nieobecność staje się szczególnym rodzajem obecności.

Być może teraz stoi pośrodku Galerii Autorskiej puste krzesło przeznaczone dla Mieczysława, a im bardziej wyrazista jest ta pustka, tym bardziej jest On – pisał Grzegorz Kalinowski.

Poetycka uroczystość „W tym momencie” będzie kolejną próbą ocalenia tej obecności: w słowach, obrazach, pamięci i spotkaniu ludzi, dla których Mieczysław Franaszek pozostaje ważną postacią bydgoskiego życia artystycznego.