Bydgoszcz mocno w górę w Indeksie Zdrowych Miast. Piąta wśród największych

Zdrowe miasto to nie tylko szpitale i przychodnie. To również otoczenie, w którym żyjemy: jakość środowiska, warunki mieszkaniowe, transport, dostęp do usług i możliwości codziennej aktywności. Takie szerokie spojrzenie przyjmują autorzy Indeksu Zdrowych Miast, którego piąta, jubileuszowa edycja obejmuje 66 miast na prawach powiatu.

Raport przygotowuje zespół ekspertów związanych m.in. ze Szkołą Główną Handlową w Warszawie, Uniwersytetem Ekonomicznym w Krakowie, Fundacją OEES i Grupą LUX MED. Tegoroczne wyniki przynoszą Bydgoszczy kilka dobrych wiadomości — choć wymagają również uważnego odczytania.

Największy awans w grupie dużych miast

Bydgoszcz uzyskała 53,7 punktu, zajmując piąte miejsce wśród dziewięciu ośrodków liczących ponad 300 tysięcy mieszkańców. Przed nią znalazły się Warszawa, Poznań, Lublin i Kraków. Za Bydgoszczą uplasowały się Łódź, Gdańsk, Wrocław i Szczecin.

W poprzedniej edycji nasze miasto zamykało tę grupę. Przesunięcie z dziewiątej na piątą pozycję oznacza największy awans wśród największych badanych miast.

Warto przy tym zachować precyzję: piąta lokata dotyczy tej właśnie grupy, a nie wszystkich 66 ośrodków. Wśród mniejszych miast jest wiele takich, które osiągnęły wyższy wynik. Bielsko-Biała zdobyła 67,4 punktu, ustępując Warszawie zaledwie o 0,9 punktu.

Na tle największych miast Bydgoszcz znalazła się więc w środku stawki, z wynikiem nieco niższym od średniej tej grupy, wynoszącej 55,1 punktu. Awans jest znaczący, ale dystans do liderów pozostaje.

W pięcioleciu większy skok zrobiło tylko Zabrze

Jeszcze ciekawszy obraz przynosi porównanie edycji z lat 2022 i 2026. Autorzy przygotowali osobne zestawienie, ujednolicając metodologię tak, aby można było ocenić zmianę pozycji miast.

W tym porównywalnym rankingu Bydgoszcz przesunęła się z 47. na 24. miejsce, zyskując 23 pozycje. Większy awans zanotowało tylko Zabrze — o 31 miejsc. Za Bydgoszczą znalazły się Rybnik, z poprawą o 18 pozycji, oraz Bielsko-Biała, z awansem o 16.

To zestawienie pokazuje przede wszystkim tempo nadrabiania dystansu. Nie oznacza, że Bydgoszcz jest drugim najzdrowszym miastem w Polsce. Oznacza natomiast, że należy do ośrodków, które w badanym okresie najmocniej poprawiły swoją lokatę.

Co istotne, bydgoski postęp nie ograniczył się do jednej dziedziny. Miasto poprawiło pozycję w sześciu z siedmiu porównywanych obszarów. Suma zmian lokat w tych dziedzinach wyniosła plus 70 — drugi wynik w przedstawionym zestawieniu, po Toruniu, który uzyskał plus 77. To suma przesunięć w poszczególnych kategoriach, a nie liczba miejsc zdobytych w rankingu ogólnym.

Zdrowie i infrastruktura w pierwszej dziesiątce

W tegorocznej kategorii „Zdrowie” Bydgoszcz zajęła dziesiąte miejsce wśród wszystkich 66 miast. Obszar ten ma największy wpływ na końcową ocenę: jego waga w indeksie wynosi 32,9 procent.

Badacze analizują tu działania samorządów w zakresie zdrowia publicznego. W obecnej edycji uwzględnili nie tylko liczbę programów i nakłady finansowe, lecz także zasięg interwencji prozdrowotnych oraz wskaźniki dotyczące dostępności alkoholu. Wyniku nie należy zatem traktować jako prostej oceny jakości leczenia w bydgoskich placówkach.

Bydgoszcz znalazła się również w pierwszej dziesiątce kategorii „Infrastruktura”, zajmując dziewiątą pozycję. Liderem została Warszawa, przed Toruniem i Wrocławiem.

Ten obszar obejmuje m.in. dostępność i ciągłość oferty transportu publicznego, pieszy dostęp do usług i terenów rekreacyjnych, dostępność sieci rowerowej oraz bezpieczeństwo na drogach. Dziewiąte miejsce jest korzystnym wynikiem całej kategorii, nie oznacza jednak równie wysokiej oceny każdego jej elementu.

Wyraźna poprawa w środowisku

Raport odnotowuje także awans Bydgoszczy w obszarze „Środowisko”. Między edycjami 2022 i 2026 miasto przesunęło się z 32. na 19. miejsce, czyli o 13 pozycji.

Autorzy wskazują, że środowisko należy do dziedzin, w których pozycje miast zmieniają się stosunkowo wolno. Tym bardziej bydgoski awans zasługuje na uwagę. Jednocześnie dziewiętnasta lokata pokazuje, że do krajowej czołówki wciąż pozostaje pewien dystans.

W tegorocznej ocenie ogólnej Bydgoszcz uzyskała też najwyższy wynik spośród czterech miast na prawach powiatu w województwie kujawsko-pomorskim. Toruń zdobył 49,0 punktu, Grudziądz 47,8, a Włocławek 37,7.

Dobry wynik, ale ranking trzeba czytać uważnie

Autorzy raportu zastrzegają, że część tegorocznych awansów i spadków wynika ze zmian metodologii. Rozszerzono zwłaszcza kategorię „Zdrowie”, która ze względu na swoją dużą wagę mocno wpływa na wynik końcowy. Przesunięcia w tabeli nie są więc wyłącznie odbiciem zmian zachodzących w samych miastach.

Z kolei zestawienie pięcioletnie oparto na siedmiu obszarach, wyłączając infrastrukturę, której sposób oceny został zbyt głęboko przebudowany. Przeliczono również wyniki dotyczące zdrowia i edukacji. Dlatego 24. miejsca Bydgoszczy w porównaniu pięcioletnim nie należy mieszać z jej lokatą w bieżącej edycji.

Mimo tych zastrzeżeń bydgoski obraz jest korzystny: największy awans w grupie dużych miast, drugi co do wielkości awans w porównywalnym zestawieniu pięcioletnim i poprawa w sześciu z siedmiu badanych dziedzin. To mocne podstawy do zadowolenia. Najważniejsze pozostaje jednak to, czy za lepszą pozycją w tabelach mieszkańcy dostrzegają lepsze warunki codziennego życia.