Łabiszyn rusza ku Łabie. Historia, kawaleria i wojenne maszyny na ulicach miasta

Łabiszyn po raz kolejny zamienia się w wielką scenę historyczną. XII Łabiszyńskie Spotkania z Historią przeniosą uczestników do ostatnich tygodni II wojny światowej, gdy wojska alianckie parły w głąb Niemiec, a symbolicznym momentem końca III Rzeszy stało się spotkanie aliantów nad Łabą.

Tegoroczna edycja odbywa się pod hasłem „Wyścig do Łaby 1945”. To temat efektowny widowiskowo, ale też poważny historycznie — dotyczy dramatycznych wydarzeń końca wojny, w których uczestniczyły także polskie formacje walczące u boku aliantów. Łabiszyńskie Spotkania z Historią od lat pokazują, że o historii można opowiadać nie tylko z podręcznika, lecz także przez rekonstrukcję, mundur, pojazd, dioramę, rozmowę z pasjonatami i dobrze przygotowaną inscenizację. Krótko mówiąc: historia wychodzi z gabloty i staje na rynku.

Program rozpoczął się w piątek 5 czerwca. Wczoraj o godz. 9.00 sprzed Urzędu Miejskiego w Łabiszynie ruszyły rajdy historyczne: pieszy, rowerowy, konny i motorowy. O godz. 17.00 w Wozowni odbyła  się sesja referatowa „Łabiszyn pełen historii”.

Wśród tematów znalazły się m.in. wystąpienia poświęcone 1. Warszawskiej Brygadzie Kawalerii w 1945 roku oraz wykorzystaniu koni podczas wojny. To ważny trop tegorocznej edycji, bo kawaleria ma być jednym z wyraźnych motywów przewodnich spotkań.

Piątkowy wieczór zakończyła rekonstrukcja z udziałem kawalerii. 

W sobotę 6 czerwca od godz. 10.00 łabiszyński Rynek ma zamienić się w Retro Rynek. Zaplanowano stragany rękodzielników, prezentacje artystyczne, stoiska tematyczne i dioramy. Będzie to część wydarzenia przeznaczona nie tylko dla miłośników militariów, ale także dla rodzin i tych, którzy chcą po prostu zobaczyć, jak wyglądała codzienność sprzed kilku pokoleń.

W programie znalazły się również pokazy obsługi sprzętu wojskowego. Organizatorzy zapowiadają prezentację historycznych pojazdów i uzbrojenia z czasów II wojny światowej. Wśród atrakcji wymieniane są m.in. pokaz obsługi armaty 7,5 cm PaK 40, prezentacja niemieckich pojazdów wojskowych oraz pokaz działa samobieżnego.

Takie elementy są od lat znakiem rozpoznawczym łabiszyńskiej imprezy. Rekonstruktorzy nie ograniczają się do przejazdu sprzętu przed publicznością. Często opowiadają także o jego obsłudze, zastosowaniu i realiach frontowej codzienności. Dzięki temu widz nie tylko widzi maszynę, ale zaczyna rozumieć, czym była wojna jako doświadczenie ludzi, sprzętu, logistyki i chaosu.

Jedną z ciekawszych atrakcji sobotniego programu będzie konkurs sylwetek z lat 40. Zaplanowano kategorie damską, męską, dziecięcą oraz rekonstruktorską — militarną lub cywilną. To pomysł, który dobrze wpisuje się w charakter Łabiszyńskich Spotkań z Historią. Rekonstrukcja nie kończy się bowiem na czołgu, armacie i huku pirotechniki. Równie ważny jest detal: krój płaszcza, kapelusz, buty, walizka, sposób poruszania się i cała atmosfera epoki.

W programie przewidziano także pokaz cywilnej mody kryzysowej. To może być jeden z tych punktów, które szczególnie dobrze przemawiają do widzów mniej zainteresowanych militariami. Bo wojna to nie tylko front. To także codzienność cywilów, oszczędność, improwizacja, lęk i próba zachowania normalności tam, gdzie normalność dawno wyszła z domu i nie zostawiła adresu.

W sobotę w samo południe na Rynku zaplanowano inscenizację „Koniec III Rzeszy”. Po południu odbędą się kolejne prezentacje sprzętu, a o godz. 15.30 przez Rynek przejdzie tradycyjna defilada uczestników.

Kulminacyjnym punktem XII Łabiszyńskich Spotkań z Historią będzie główna inscenizacja „Wyścig ku Łabie”, zaplanowana na godz. 19.00 na Szerokiej Drodze. To właśnie ona ma przenieść widzów w realia końcowej fazy wojny i pokazać dramatyczny pościg wojsk alianckich w kierunku Łaby.

W wydarzeniu pojawi się także motyw kawalerii, nawiązujący do polskich tradycji wojskowych i do formacji, które uczestniczyły w walkach u schyłku II wojny światowej. Dla publiczności będzie to zapewne jeden z najbardziej widowiskowych elementów programu.

Łabiszyńskie Spotkania z Historią należą do najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń rekonstrukcyjnych w regionie. Ich siłą jest nie tylko skala inscenizacji, lecz także zaangażowanie mieszkańców, lokalnych instytucji i rekonstruktorów z całej Polski. Impreza zaczynała jako znacznie mniejsze wydarzenie, a dziś ma rangę dużego festiwalu historycznego.

W tym roku wydarzenia odbywają się w kilku miejscach: na Rynku, na Wyspie i na Szerokiej Drodze. Organizatorem jest Łabiszyński Dom Kultury, a w programie znalazły się zarówno rekonstrukcje batalistyczne, jak i koncerty, dioramy, sesja referatowa, pokazy sprzętu, konkurs mody oraz atrakcje rodzinne.

Dla miłośników historii będzie to obowiązkowy punkt weekendu. Dla dzieci — lekcja historii znacznie żywsza niż szkolna tabela dat. Dla dorosłych — okazja, by przypomnieć sobie, że przeszłość nie jest czymś martwym, jeśli są ludzie gotowi ją opowiadać z pasją, wiedzą i szacunkiem dla szczegółu.