80-metrowa flaga, pochód i tysiące uczestników. Gdańsk pamięta o „Ince” i „Zagończyku” , w obchodach uczestniczą także bydgoszczanie

80 lat od egzekucji „Inki” i „Zagończyka”

Danuta Siedzikówna „Inka”, sanitariuszka 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej, została stracona 28 sierpnia 1946 roku w Gdańsku. Nie miała jeszcze 18 lat. Tego samego dnia wykonano również wyrok śmierci na Feliksie Selmanowiczu „Zagończyku”.

Jednym z najbardziej znanych świadectw pozostawionych przez „Inkę” jest gryps skierowany do bliskich, w którym napisała: „Powiedzcie mojej babci, że zachowałam się jak trzeba”. Tuż przed śmiercią miała krzyknąć: „Niech żyje Łupaszko! Niech żyje Wolna Polska!". Danuta Siedzikówna została stracona strzałem w głowę przez dowódcę plutonu egzekucyjnego, chwilę po „Zagończyku”. W pierwszym odruchu wszyscy egzekutorzy zdecydowali się strzelić właśnie do niego. 

Szczątki Siedzikówny i Selmanowicza odnaleziono po latach podczas prac prowadzonych na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku przez zespół Instytutu Pamięci Narodowej. Ich państwowy pogrzeb odbył się w sierpniu 2016 roku.

Msza, pochód i uroczystości na cmentarzu

Tegoroczne obchody mają rozbudowany program i charakter ogólnopolski. Główne wydarzenia odbywają się 28 sierpnia.

Od godz. 12.00 do 19.00 na Placu Zebrań Ludowych działa Patriotyczna Strefa Edukacyjna. O godz. 12.30 odbyła się rekonstrukcja historyczna dotycząca działań żołnierzy 5. Wileńskiej Brygady AK.

O godz. 15.00 w Bazylice Mariackiej odprawiona zostanie Msza święta. Po niej uczestnicy wyruszą w uroczystym pochodzie ulicami Gdańska. Jednym z jego elementów będzie 80-metrowa flaga Polski.

O godz. 17.30 rozpoczną się uroczystości przy grobach „Inki” i „Zagończyka” na Cmentarzu Garnizonowym.

Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny.

Pamiątki po „Ince” i „Zagończyku”

Obchodom towarzyszy także prezentacja pamiątek związanych z bohaterami. W Bazylice Mariackiej można zobaczyć m.in. przedmioty odnalezione podczas prac ekshumacyjnych na Cmentarzu Garnizonowym.

Ekspozycja będzie dostępna do 30 sierpnia. Następnie artefakty wrócą do Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL w Warszawie.

W programie znalazło się również odsłonięcie tablicy poświęconej Danucie Siedzikównie i Feliksowi Selmanowiczowi.

Do Gdańska przyjechały szkoły z całej Polski

Wyjątkowym elementem tegorocznych obchodów jest I Ogólnopolski Zjazd Szkół im. Danuty Siedzikówny „Inki”.

Spośród 16 szkół w kraju noszących jej imię do Gdańska przyjechały reprezentacje 11 placówek. Są wśród nich uczniowie i nauczyciele m.in. z Wiśliny, Sopotu, Wągrodna, Podjaz, Wrocławia, Chlebowa, Jeleniewa, Borowej, Owadowa i Czarnego.

Organizatorzy podkreślają, że właśnie udział młodzieży ma być jednym z najważniejszych wymiarów tegorocznych uroczystości – pamięć o „Ince” ma w ten sposób łączyć kolejne pokolenia.

Rekonstrukcje, wojsko i strefa edukacyjna

Na Placu Zebrań Ludowych przygotowano stoiska edukacyjne i rekonstrukcyjne, prezentacje sprzętu oraz pojazdów Wojska Polskiego i innych służb mundurowych.

Na miejscu działa także mobilny punkt krwiodawstwa. Organizatorzy zapowiadają również atrakcje skierowane do dzieci i młodzieży.

W przygotowanie obchodów włączyło się kilkanaście instytucji, m.in. Miasto Gdańsk, Gdański Archipelag Kultury, 7. Pomorska Brygada Obrony Terytorialnej, służby mundurowe, harcerze oraz instytucje zajmujące się dokumentowaniem i upamiętnianiem historii najnowszej.

Bydgoszczanie także oddają hołd

W gdańskich uroczystościach uczestniczą również mieszkańcy Bydgoszczy. Do Gdańska przyjechali m.in. przedstawiciele Stowarzyszenia Bydgoscy Patrioci, którzy biorą udział w obchodach 80. rocznicy śmierci „Inki” i „Zagończyka”.

Tegoroczne uroczystości mają przypominać nie tylko o ich losach, ale także o 10. rocznicy państwowego pogrzebu, który w 2016 roku zgromadził w Gdańsku tysiące uczestników.