Bydgoska rocznica tragicznych wydarzeń 1946 roku: Oddział „Tarzana” uczczony

Tragiczne wydarzenia w bydgoskim więzieniu

17 stycznia 1946 roku na dziedzińcu Więzienia Karno-Śledczego przy Wałach Jagiellońskich wykonano wyrok śmierci na pięciu żołnierzach podziemia niepodległościowego z oddziału Ryszarda Buczkowskiego ps. „Tarzan”. Straceni Polacy to Jan Dzwoniarek ps. „Józek”, Jerzy Kozłowski, Roman Lisiecki ps. „Bernard”, Zdzisław Hieronim Spryszyński ps. „Wojciechowski” oraz Józef Wiśniewski ps. „Wichura”.

Obława i aresztowanie

Dwa miesiące wcześniej, w październiku 1945 roku, oddział został zaskoczony podczas obławy przeprowadzonej przez UB, MO oraz KBW pod dowództwem ppor. Henryka Wątroby. Bez walki aresztowano sześciu żołnierzy, w tym również 18-letniego Mieczysława Kasprowicza, który ostatecznie uniknął egzekucji, otrzymując wyrok 10 lat więzienia.

Próba ucieczki i zdrada

Aresztowani, świadomi nadciągającej egzekucji, podjęli desperacką próbę zorganizowania ucieczki. Niestety ich plan został zdradzony przez agenta, co doprowadziło do ich rozdzielenia i przeniesienia do innych cel.

Egzekucja bez prawa do ostatnich modlitw

Wyroki śmierci wykonano w mroźny styczniowy wieczór, na oczach kapitana Armii Czerwonej Wilhelma Świątkowskiego, bez obecności kapelana. Wojskowy sąd, pracujący w trybie wyjazdowym, odmówił skazanym prawa do spotkania z duchownym.

Pamięć trwa

Do dziś nie odnaleziono miejsc pochówku zamordowanych. Jednak pamięć o bohaterach jest wciąż żywa. Dr Alicja Paczoska-Hauke z bydgoskiego IPN podkreśla ich ofiarę dla wolnej Polski.

"Cześć Ich Pamięci!" – z takimi słowami przedstawiciele IPN Bydgoszcz, Edyta Cisewska i dr Krzysztof Osiński, złożyli kwiaty i zapalili znicze na miejscu pamięci przed Aresztem Śledczym przy ul. Wały Jagiellońskie 4, oddając hołd ofiarom komunistycznego terroru.