Wojsko pojedzie szybciej. Via Pomerania i Bydgoszcz w centrum planów MON?

Specjalna ustawa dla strategicznych inwestycji

Jak informowała Wirtualna Polska, Ministerstwo Obrony Narodowej pracuje nad ustawą dotyczącą pilnych inwestycji infrastrukturalnych związanych z mobilnością wojskową.

Cel jest konkretny: najważniejsze trasy i obiekty mają być przygotowywane jeszcze w czasie pokoju, aby w przypadku kryzysu można było szybko wykorzystać je do transportu wojska, sprzętu i zaopatrzenia.

Projekt obejmuje m.in. drogi publiczne, linie kolejowe, mosty, wiadukty, porty, lotniska, magazyny i centra logistyczne. Chodzi również o infrastrukturę podwójnego zastosowania, czyli taką, która służy zarówno mieszkańcom, jak i armii.

Kujawsko-Pomorskie może zyskać na znaczeniu

W tej układance ważne miejsce zajmuje Kujawsko-Pomorskie. Region, a szczególnie Bydgoszcz, może być istotnym punktem na trasach prowadzących z północy kraju w kierunku centralnej Polski.

Jednym z projektów, który w tym kontekście nabiera dodatkowego znaczenia, jest Via Pomerania.

Planowana trasa miałaby prowadzić z Ustki przez Bytów i Chojnice do Bydgoszczy, a następnie dalej w kierunku Konina. Dla regionu oznaczałaby nowe możliwości komunikacyjne i gospodarcze. Z punktu widzenia obronności byłaby natomiast dodatkowym połączeniem Pomorza Środkowego z głębią kraju.

Na razie nie wiadomo jednak, czy Via Pomerania znajdzie się na objętej tajemnicą liście strategicznych inwestycji. Projekt ustawy nie przesądza bowiem, które konkretne przedsięwzięcia zostaną zakwalifikowane.

Bydgoszcz ważnym ogniwem

Znaczenie Bydgoszczy może być w tym systemie szczególne. Miasto jest ważnym ośrodkiem wojskowym, a jego położenie sprawia, że może pełnić rolę jednego z punktów na trasach transportowych prowadzących między północą a centrum kraju.

Nowe przepisy mają pozwolić państwu wskazywać tzw. wąskie gardła infrastrukturalne – na przykład mosty o zbyt małej nośności czy odcinki tras ograniczające możliwość szybkiego przejazdu ciężkiego sprzętu.

W przypadku pełnej gotowości obronnej wojsko ma uzyskać pierwszeństwo w korzystaniu z infrastruktury transportowej. Transporty wojskowe będą mogły być organizowane także nocą, w weekendy i święta, a w najbardziej wymagającym scenariuszu ich uruchomienie ma być możliwe w ciągu 12 godzin.

Decyzje inwestycyjne mają zapadać szybciej

Jednym z najważniejszych założeń ustawy jest skrócenie procedur administracyjnych.

Wojewoda miałby mieć 14 dni na wydanie decyzji dotyczącej inwestycji po otrzymaniu kompletu dokumentów. Instytucje opiniujące przedsięwzięcie otrzymają 21 dni na przedstawienie stanowiska. Brak odpowiedzi ma oznaczać brak zastrzeżeń.

Projekt zakłada również uproszczenia dotyczące m.in. planowania przestrzennego oraz ochrony gruntów. W szczególnych przypadkach możliwe będą odstępstwa od części standardowych procedur zamówień publicznych.

W tle  miliardy euro 

Za planami MON stoi jeszcze jeden ważny argument – unijne finansowanie.

Komisja Europejska zaproponowała na lata 2028–2034 17,65 mld euro na Military Mobility w ramach Connecting Europe Facility. Środki mają trafiać m.in. na modernizację infrastruktury wykorzystywanej zarówno przez wojsko, jak i transport cywilny.

Polska, jako państwo wschodniej flanki NATO, powinna mieć szczególne znaczenie dla europejskiego systemu mobilności wojskowej.

Nowa ustawa sama w sobie nie zapewni jednak unijnych pieniędzy. Może natomiast ułatwić przygotowanie inwestycji, które będą mogły ubiegać się o finansowanie.

Dla Kujawsko-Pomorskiego oznacza to potencjalnie podwójną korzyść: poprawę infrastruktury wykorzystywanej przez mieszkańców i gospodarkę oraz wzmocnienie znaczenia regionu w systemie bezpieczeństwa.

Via Pomerania przed ważną szansą?

O tym, które inwestycje zostaną objęte specjalnym trybem, zdecyduje dopiero rząd. Lista zostanie przygotowana przez Krajowego Koordynatora ds. Mobilności Wojskowej na podstawie celów określonych przez Szefa Sztabu Generalnego WP.

Jej zawartość będzie niejawna.

Dlatego dziś nie można jeszcze przesądzić, czy Via Pomerania otrzyma status strategicznej inwestycji. Pewne jest natomiast, że planowana trasa wpisuje się w szerszą koncepcję tworzenia sprawnych połączeń między Pomorzem a centralną Polską.