Park Centralny: nowe dokumenty pokazują przyrodniczą cenę inwestycji

Sprawa Parku Centralnego wróciła w ostatnich tygodniach do debaty publicznej po tym, jak wojewoda Michał Sztybel przekazał miastu pozwolenie na budowę kąpieliska. Podczas konferencji prasowej prezentowano wizualizacje nowego obiektu, mówiono o jego dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i zapowiadanych nasadzeniach. Jak zwraca jednak uwagę MODrzew, nie pokazano wtedy pełnego rzutu inwestycji, a kwestie środowiskowe zostały przedstawione głównie przez pryzmat przyszłej zieleni.

Teraz społecznicy opublikowali opracowanie, w którym zebrali nowe dokumenty dotyczące Parku Centralnego i terenów w rejonie hali Łuczniczka. Wynika z niego, że przy planowanych inwestycjach wydano co najmniej kilka rozstrzygnięć Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Dotyczą one między innymi zniszczenia stanowisk chronionej rośliny, ingerencji w siedliska zwierząt oraz przenoszenia płazów.

Kąpielisko w Parku Centralnym. Są nowe szczegóły lokalizacji

Jednym z najważniejszych elementów opracowania jest wskazanie dokładniejszego położenia planowanego kąpieliska. MODrzew porównał starszą koncepcję z listopada 2020 roku z aktualnym planem z lutego 2026 roku. Z tego porównania wynika, że sam układ kąpieliska został zmieniony nieznacznie, ale istotnie przeprojektowano otaczającą je infrastrukturę.

Najbardziej widoczna zmiana dotyczy przebiegu drogi rowerowej. W starszej wersji miała ona prowadzić wzdłuż Brdy aż do Mostu Pomorskiego. W aktualnym projekcie ścieżka ma oplatać kąpielisko i łączyć się z główną trasą rowerową w parku. MODrzew ocenia, że może to oznaczać mniejszą ingerencję w gęsto porośnięty i podmokły teren przy Moście Pomorskim.

Z opracowania wynika także, że zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami plaża piaszczysta została zastąpiona plażą trawiastą. Charakterystycznym punktem orientacyjnym dla przyszłej infrastruktury kąpieliska mają być strome schody prowadzące z parkingu do parku. W tym rejonie planowana jest równia pochyła oraz ciąg pieszo-rowerowy. Wschodnią granicą inwestycji ma być skarpa.

Wodny plac zabaw z Bydgoskiego Budżetu Obywatelskiego

W opracowaniu wskazano również lokalizację wodnego placu zabaw, który ma powstać w ramach Bydgoskiego Budżetu Obywatelskiego. Ma on zostać ulokowany w południowo-zachodniej części kompleksu kąpieliska.

MODrzew przypomina, że już w 2024 roku pytał Urząd Miasta Bydgoszczy o dokładne umiejscowienie tej inwestycji, ale wówczas urzędnicy nie byli w stanie go wskazać. Teraz lokalizacja wodnego placu zabaw została pokazana na aktualnym planie zagospodarowania.

Chroniona roślina: zgoda na zniszczenie stanowisk

Jedna z decyzji RDOŚ dotyczy kocanki piaskowej, czyli rośliny objętej ochroną częściową. Jak podaje MODrzew, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska zezwoliła na zniszczenie czterech kęp tej rośliny o łącznej powierzchni około 4 metrów kwadratowych na działkach nr 39/9 i 39/11.

Choć mowa o niewielkiej powierzchni, społecznicy zwracają uwagę, że oznacza to usunięcie wszystkich stanowisk tego chronionego gatunku znajdujących się na terenie planowanej inwestycji. Informacja o tej decyzji pojawiła się po raz pierwszy podczas ostatniej sesji Rady Miasta.

Łęg wierzbowo-topolowy. RDOŚ odmówił wszczęcia postępowania

Kolejne rozstrzygnięcie dotyczy fragmentu łęgu wierzbowo-topolowego o powierzchni około 350 metrów kwadratowych. Łęgi są siedliskami związanymi z dolinami rzecznymi i należą do cennych, a coraz rzadszych elementów miejskiej przyrody.

W tej sprawie inwestor zwrócił się do RDOŚ, ale organ odmówił wszczęcia postępowania. Jak podkreśla MODrzew, nie jest to ani zgoda, ani zakaz zniszczenia łęgu. RDOŚ uznał jedynie, że w tej sprawie nie ma podstaw do wydawania odstępstwa od przepisów dotyczących ochrony gatunkowej roślin.

Płazy, ptaki, nietoperze i bezkręgowce

Odrębna decyzja dotyczy niszczenia siedlisk oraz miejsc żerowania i odpoczynku zwierząt. Chodzi między innymi o ptaki, nietoperze i bezkręgowce występujące na terenie inwestycji. To właśnie ten dokument — jak zaznacza MODrzew — wywołał najwięcej pytań o przyrodnicze skutki budowy kąpieliska.

Społecznicy wskazują, że mieszkańcy widzą przede wszystkim wizualizacje, plany rekreacyjne i zapowiedzi nasadzeń. Dokumenty środowiskowe pokazują jednak drugą stronę inwestycji: ingerencję w miejsca, które już dziś są siedliskiem konkretnych gatunków.

Zbiorniki przy Łuczniczce. Będą przenoszone płazy

Opracowanie MODrzewu obejmuje także dokumenty dotyczące przebudowy zbiorników wodnych przy hali Łuczniczka. 30 grudnia 2024 roku RDOŚ zezwolił na chwytanie i przenoszenie chronionych płazów. Chodzi między innymi o ropuchy szare, żaby trawne oraz płazy z grupy żab zielonych.

Decyzja obejmuje do 20 osobników ropuchy szarej, do 30 osobników żaby trawnej oraz do 30 osobników płazów z grupy żab zielonych, czyli żaby śmieszki, żaby jeziorkowej i żaby wodnej. W praktyce oznacza to, że przed rozpoczęciem prac część zwierząt ma zostać odłowiona i przeniesiona w inne miejsce.

Ten sam dokument dopuszcza także umyślne płoszenie i niepokojenie wielu gatunków ptaków, w tym w okresie noclegu, rozrodu i wychowu młodych. Wśród wymienionych gatunków znalazły się między innymi bogatka, dzięcioł duży, dzwoniec, kapturka, kawka, mazurek, pierwiosnek, pliszka siwa, sójka, sroka, trznadel, wrona siwa, wróbel i zięba.

Wycinka drzew i siedliska ptaków

Kolejna decyzja, wydana w styczniu 2025 roku, dotyczy skutków wycinki drzew w rejonie zbiorników przy Łuczniczce. RDOŚ zezwolił na zniszczenie gniazd i siedlisk rozrodu niektórych ptaków oraz na częściowe zniszczenie miejsc wykorzystywanych przez nie do odpoczynku i zdobywania pokarmu.

W dokumencie mowa między innymi o zniszczeniu siedlisk rozrodu i wychowu młodych oraz gniazd trzech par sierpówki. Decyzja obejmuje również częściowe zniszczenie siedlisk odpoczynku, migracji lub żerowania wielu innych ptaków, w tym dzięcioła średniego, strzyżyka, bogatki, modraszki, czyża, gawrona, kawki, wrony siwej i kosa.

Rekreacja i przyroda — dwa oblicza tej samej inwestycji

Nowe kąpielisko, wodny plac zabaw i przebudowane zbiorniki przy Łuczniczce mają służyć mieszkańcom przez lata. Dla wielu bydgoszczan będzie to zapewne atrakcyjna przestrzeń wypoczynku. Opracowanie MODrzewu przypomina jednak, że każda taka inwestycja ma także swój mniej widoczny wymiar: zmienia środowisko życia roślin i zwierząt, które już dziś funkcjonują w Parku Centralnym.

W tym sensie dokumenty RDOŚ są ważnym elementem publicznej debaty. Pokazują bowiem nie tylko to, co ma powstać, ale także to, co może zostać utracone, przesunięte albo przekształcone. Przy inwestycjach miejskich diabeł — jak zwykle — nie mieszka wyłącznie w wizualizacjach, lecz także w załącznikach, decyzjach i mapach.

Źródło: opracowanie Stowarzyszenia MODrzew – Monitoring Obywatelski Drzew pt. „Park Centralny – mamy kolejne dokumenty”, opublikowane 30 maja 2026 roku.