Zmarł o. Bronisław Sroka. Niezłomny kapłan przez 11 lat był związany z Bydgoszczą

Służba Bogu i narodowi

O. Bronisław Sroka przez dziesięciolecia łączył pracę duszpasterską z zaangażowaniem w sprawy społeczne i niepodległościowe. Jako nastolatek został aresztowany przez UB za działalność w konspiracyjnej organizacji młodzieżowej i skazany na więzienie.

Później został jezuitą i kapłanem. W PRL angażował się w działalność opozycyjną, współpracował ze środowiskami Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela, a także wspierał młodzież skupioną wokół niezależnych środowisk. Za swoją działalność był obserwowany i represjonowany przez aparat bezpieczeństwa.

Młodzieńcza konspiracja i więzienie

Bronisław Franciszek Sroka urodził się 1 maja 1936 r. w Bratysławie. Jego ojciec był dyplomatą, a rodzina po wojnie osiadła w Gdańsku. Tam młody Bronisław związał się z antykomunistyczną konspiracją.

W 1953 r., mając 16 lat, został aresztowany za działalność w tajnej organizacji młodzieżowej „Podziemna Kolonia”. Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku skazał go na pięć lat więzienia. Według materiałów IPN organizacja stawiała sobie za cel walkę z komunizmem i obronę wiary chrześcijańskiej.

Po wyjściu na wolność Sroka podjął pracę, a w 1959 r. wstąpił do Towarzystwa Jezusowego. Studiował filozofię w Krakowie, następnie teologię w Warszawie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1968 r., a w 1974 r. ukończył studia teologiczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

Jezuita zaangażowany w opozycję

Jako kapłan nie wycofał się z aktywności społecznej. W 1970 r. został kapelanem podziemnej organizacji „Ruch”. W lipcu tego samego roku został aresztowany, a na wolność wyszedł w styczniu 1971 r.

W latach 1974–1977 pracował jako duszpasterz akademicki i katecheta w Gdańsku-Wrzeszczu. Opiekował się grupą młodzieży skupionej m.in. wokół Aleksandra Halla, Grzegorza Grzelaka i Arkadiusza Rybickiego. Włączył się także w działalność Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela. Publikował w niezależnych czasopismach, m.in. „Bratniaku”, „Opinii” i „Rzeczpospolitej”.

Jego aktywność zwróciła uwagę Służby Bezpieczeństwa. Pod presją SB jesienią 1977 r. musiał opuścić Gdańsk i przeniósł się do Lublina.

Szczególne miejsce w jego biografii zajmuje grudzień 1981 r. 14 grudnia, podczas strajku okupacyjnego w Stoczni Gdańskiej, odprawił Mszę św. w sali BHP dla strajkujących pracowników. 

Jedenaście lat w Bydgoszczy

Po pracy w Świętej Lipce, Piotrkowie Trybunalskim i Warszawie o. Sroka trafił do Bydgoszczy. W 1987 r. został tutaj katechetą. Pozostał w mieście przez 11 lat aż do 1998 r. 

Bydgoszcz nie była jednak dla niego okresem wyłącznie pracy duszpasterskiej. Wraz z  przeniesieniem do miasta zainteresowanie jego osobą przejęły bydgoskie struktury SB.

Sprawa operacyjnego rozpracowania o kryptonimie „Gryzoń”, prowadzona wcześniej przez inne jednostki SB, została przekazana do Wydziału IV WUSW w Bydgoszczy. 15 września 1987 r. zarejestrowano ją pod numerem 27142. Rozpracowanie zakończono dopiero 29 listopada 1989 r. Materiały sprawy zostały później zniszczone, zachował się jednak mikrofilm dokumentacji.

Kazanie pod "oceną prawną"

Najbardziej konkretnym śladem działalności o. Sroki w Bydgoszczy jest wydarzenie z 13 stycznia 1988 r.

Tego dnia jezuita wygłosił kazanie podczas Mszy św. „Za Ojczyznę” w kościele ojców jezuitów w Bydgoszczy. Kazanie zostało odnotowane przez SB. Stenogram sporządzony na podstawie jego wystąpienia 21 stycznia 1988 r. Wydział Śledczy WUSW w Bydgoszczy przekazał Wydziałowi IV „celem dokonania oceny prawnej”.

Dokument zachował się w archiwach IPN. 

Kapłan i wychowawca młodych

W biografii o. Sroki działalność opozycyjna była ściśle związana z pracą duszpasterską i wychowawczą. Przez wiele lat był katechetą starszej młodzieży. Sam w rozmowie z Archiwum Instytutu Pileckiego wspominał, że jako katecheta prowadził także grupy samokształceniowe. W Lublinie w jednym z takich kół uczestniczyło około 30 uczniów.

Właśnie praca z młodymi ludźmi była jednym z najważniejszych elementów jego kapłańskiej posługi. W 2021 r. ojciec Sroka otrzymał nagrodę „Drzwi do wolności” podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW. 

Z Bydgoszczy do Szczecina i Kalisza

Po jedenastu latach pracy w Bydgoszczy, w 1998 r., o. Bronisław Sroka przeniósł się do Szczecina. Pozostał tam do 2003 r., a następnie związał się z Kaliszem.

W Kaliszu w 2019 r. świętował 60-lecie życia zakonnego. Jezuici przypominali wówczas jego drogę od młodzieńczej konspiracji, przez więzienie i działalność opozycyjną, po wieloletnią pracę duszpasterską.

O. Sroka pozostawił po sobie także dorobek publicystyczny. Publikował w niezależnych wydawnictwach, a w 1985 r., pod pseudonimem Bogdan Ślęzak, wydał w podziemnym Wydawnictwie Polskim broszurę „Polski wrzesień 1939”. Występował również pod pseudonimami „Kajtek” i „Ksiądz Piotr”.

Za działalność na rzecz niepodległości i przemian demokratycznych został odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski w 2007 r. 

Ojciec Bronisław Sroka odszedł 17 sierpnia 2026r. po ciężkiej chorobie. Miał 91 lat.