Zwycięstwo będzie twoją nagrodą, zdrada karana jest śmiercią! 84 lata temu powstała Armia Krajowa

Dywersja, sabotaż i konspiracja

Armia Krajowa była  najliczniejszym i najlepiej zorganizowanym wojskiem podziemnym w okupowanej Europie. Jej szeregi w szczytowym  okresie zasilało 300-400 tysięcy żołnierzy. 

Spośród wszystkich osiągnięć tysiącletniego Państwa Polskiego stworzenie Armii Krajowej było jednym z największych. Podczas II wojny światowej jej honorowa postawa i bezprecedensowa walka z Niemcami w ogromnej mierze przyczyniły się do tego, że alianci wygrali. Dzięki temu przynieśliśmy wolność reszcie świata, zwłaszcza tej położonej na zachód od nas.— Tak kilka lat temu mówił o AK prof. Mirosław Golon, dyrektor  Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku.

AK funkcjonowała jako zbrojne ramię Polskiego Państwa Podziemnego, które miało własne podziemne sądy, administrację, system edukacji, prasę i reprezentację polityczną. Jej bohaterowie byli represjonowani, torturowani, więzieni i mordowani także po zakończeniu II wojny światowej. Komunistyczne władze przez lata siały fałszywą propagandę, wymierzoną w żołnierzy i konspiratorów. 

Polska powiedziała "Nie"

W przeciwieństwie do innych państw Europy, Polska nigdy nie zgodziła się na żadną formę kolaboracji z Niemcami. Nie uczyniono tego, chociaż  na terenie  kraju terror okupantów przybrał wyjątkowo brutalną formę. Polska była jedynym krajem, w którym Niemcy wprowadzili formalnie i jawnie ogłoszoną karę śmierci za pomoc Żydom. Kara ta często obejmowała ratującego i całą jego rodzinę.  Mimo to w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego działała Rada Pomocy Żydom „Żegota”, współpracująca z Armią Krajową, która przyczyniła się do ocalenia tysięcy osób. Każdy, kto wstępował w szeregi AK, składał przysięgę ofiarnej walki o niepodległość Ojczyzny:

W obliczu Boga Wszechmogącego i Najświętszej Marii Panny Królowej Korony Polskiej, kładę swe ręce na ten święty Krzyż, znak męki i zbawienia, i przysięgam być wierny Ojczyźnie mej, Rzeczpospolitej Polskiej, stać nieugięcie na straży jej honoru i o wyzwolenie jej z niewoli walczyć ze wszystkich sił, aż do ofiary życia mego. Prezydentowi Rzeczpospolitej Polskiej i rozkazom naczelnego wodza oraz wyznaczonemu przezeń dowódcy Armii Krajowej będę bezwzględnie posłuszny, a tajemnicy niezłomnie dochowam, cokolwiek by mnie spotkać miało. Tak mi dopomóż Bóg.

Walki na Pomorzu i Kujawach

Na terenie naszego regionu w strukturach Armii Krajowej działało blisko 10 tysięcy żołnierzy. Walka z Niemcami była tu szczególnie trudna, ponieważ ziemie te zostały bezpośrednio wcielone do III Rzeszy. Już w pierwszych miesiącach okupacji Niemcy przeprowadzili brutalną akcję eksterminacyjną polskiej elity – nauczycieli, duchowieństwa, przedsiębiorców i działaczy społecznych. Jesienią 1939 r. w Bydgoszczy i okolicach zamordowano ponad 5 tysięcy mieszkańców.

Upamiętnienie

Dziś region oddaje hołd bohaterom AK. Uroczystości obywają się m.in. w Solcu Kujawskim i Włocławku. Banery upamiętniające Armię Krajową zawisły na budynku bydgoskiej delegatury Instytutu Pamięci Narodowej. W Bydgoszczy Msza Święta w intencji Ojczyzny odprawiona zostanie jutro o godz. 10.30 w kościele garnizonowym.  Wczoraj na murze więzienia w Potulicach odsłonięto też pamiątkową tablicę poświęconą polskim patriotom – żołnierzom AK i działaczom podziemia niepodległościowego więzionym tu w latach 1950–1956. Symbolicznego odsłonięcia dokonali: naczelnik Delegatury IPN w Bydgoszczy Edyta Cisewska, prezes Światowego Związku Żołnierzy AK Okręg Bydgoszcz, Józef Żernicki oraz Elżbieta Skotnicka – przedstawicielka rodziny bohaterów Armii Krajowej. Uroczystości towarzyszyła asysta wojskowa i obecność licznych delegacji.

Intytut Pamięci Narodowej przypomina, że Zakład Karny w Potulicach to wyjątkowe miejsce, wpisujące się w tragiczną historię II wojny światowej. Podczas okupacji funkcjonował tu obóz prześeldeńczy, a po zakończeniu wojny – więzienie stalinowskie, w którym przetrzymywano żołnierzy AK i więźniów politycznych.