80 lat temu w Lipinkach doszło do obławy UB. Rocznicę upamiętni Bieg Pamięci Niezłomnych

Obława na mieszkańców Lipinek

Dokładnie 80 lat temu, 3 czerwca 1946 roku, Lipinki (powiat świecki) stały się miejscem dramatycznych wydarzeń związanych z powojenną walką komunistycznego aparatu bezpieczeństwa z podziemiem niepodległościowym.

Funkcjonariusze z Bydgoszczy przeprowadzili obławę na mieszkańców wsi, którzy wspierali żołnierzy 5. Wileńskiej Brygady AK dowodzonej przez mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę”. W odpowiedzi lokalna poakowska grupa zbrojna o kryptonimie „Tartak” podjęła próbę odbicia zatrzymanych.

Doszło do zbrojnego starcia. Zginął Jan Sikorski „Wilk” — leśniczy, żołnierz podziemia niepodległościowego i jedna z postaci szczególnie związanych z pamięcią o tamtych wydarzeniach.

Mała wieś, wielka historia

Historia Lipinek przypomina o losach tysięcy Polaków, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie pogodzili się z utratą niepodległości i narzuceniem komunistycznej władzy.

Przez lata powtarzano, że Pomorze było regionem spokojnym, szybko podporządkowanym nowej rzeczywistości. Wydarzenia z Lipinek pokazują jednak inną stronę powojennej historii: lokalny opór, pomoc udzielaną żołnierzom podziemia, solidarność mieszkańców oraz represje wymierzone w całe rodziny i społeczności.

Rocznicowe obchody 13 czerwca

Główne obchody 80. rocznicy potyczki pod Lipinkami odbędą się 13 czerwca 2026 roku w Lipinkach w gminie Warlubie. Ich centralnym punktem będzie Bieg Pamięci Niezłomnych, organizowany z myślą o upamiętnieniu żołnierzy podziemia niepodległościowego oraz popularyzacji historii najnowszej.

Wydarzenie połączy sportową rywalizację z rodzinnym piknikiem edukacyjnym, rekonstrukcją historyczną i uroczystościami patriotycznymi przy pomniku upamiętniającym wydarzenia z 1946 roku.

Program wydarzenia

Obchody rozpoczną się o godz. 12.00 mszą świętą w kościele parafialnym w Lipinkach. O godz. 13.30 wystartuje Bieg Pamięci Niezłomnych na trasach przełajowych 5 i 10 km. Limit uczestników wynosi 150 osób, a udział jest bezpłatny.

W godz. 13.30–16.00 zaplanowano rodzinny piknik edukacyjny z grami i konkursami IPN, stoiskami historycznymi, zajęciami sportowymi oraz strefą gastronomiczną. Od godz. 15.00 do 15.45 w świetlicy w Lipinkach odbędzie się koncert i wręczenie nagród.

Najważniejsza część rocznicowa rozpocznie się o godz. 16.00 przy pomniku. W programie są apel pamięci, składanie kwiatów, obchody 80. rocznicy potyczki oraz rekonstrukcja historyczna. Dzień zakończy ognisko na boisku szkolnym.

Edukacja historyczna i atrakcje dla rodzin

Dla uczestników przygotowano również wydarzenia edukacyjne. W programie znalazł się konkurs fotograficzno-historyczny „Oś czasu”, oparty na fotografiach ze zbiorów Archiwum IPN, także tych nawiązujących do powojennych dziejów Lipinek.

Zaplanowano mobilną grę terenową przez Lipinki i okoliczne lasy, prowadzącą śladami bohaterów wydarzeń sprzed 80 lat. Uczestnicy będą odpowiadać na pytania dotyczące historii Polski i regionu oraz wykonywać zadania. Do udziału potrzebna będzie aplikacja Action Track.

Najmłodsi będą mogli poznać „Wojenną historię Misia Wojtka”, czyli opowieść o niedźwiedziu z Armii gen. Władysława Andersa. Dostępne będą także projekty VR przygotowane przez Biuro Nowych Technologii IPN, m.in. dotyczące wojny polsko-bolszewickiej, lotników II wojny światowej, drukarni Solidarności Walczącej oraz rodziny Ulmów.

Pamięć o lokalnych bohaterach

Organizatorzy podkreślają, że obchody mają przypomnieć nie tylko o samym starciu z 1946 roku, ale również o ludziach, którzy pozostali wierni swoim wartościom mimo grożących represji. Wśród nich wymieniani są m.in. ks. Sylwester Kończal oraz Jan Sikorski „Wilk”.

Bieg Pamięci Niezłomnych, piknik edukacyjny i uroczystości rocznicowe mają pokazać, że pamięć o lokalnych bohaterach jest częścią szerszej historii Polski po 1945 roku.

Organizatorzy i patronat

Organizatorami wydarzenia są Instytut Pamięci Narodowej, Gmina Warlubie oraz Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Turystyki w Warlubiu.

Partnerami są Nadleśnictwo Dąbrowa, Nadleśnictwo Osie, Lasy Państwowe, Wdecki Park Krajobrazowy, Sołectwo Lipinki, Szkoła Podstawowa im. Przyjaciół Borów Tucholskich w Lipinkach oraz ochotnicze straże pożarne z terenu gminy Warlubie.

Wydarzenie zostało objęte patronatem Kancelarii Prezydenta RP.