Dwie drogi do wolności. Prof. Grzegorz Kucharczyk o przełomowym roku 1956 [WIDEO]

Wykład zatytułowany „Rok 1956. Początek polskiej drogi do wolności” odbył się w czwartek, 12 listopada. Historyk przypomniał wydarzenia sprzed 70 lat, wskazując na zasadniczą różnicę między zmianami dokonywanymi przez komunistyczne władze a autentycznymi dążeniami wolnościowymi polskiego społeczeństwa.

Pozorna i prawdziwa wolność

Pierwszą z tych dróg symbolizował powrót Władysława Gomułki do władzy w październiku 1956 roku. Rozpoczęta w Moskwie destalinizacja miała, zdaniem profesora, przede wszystkim ocalić podstawy systemu komunistycznego, choć pod zmienionymi hasłami. Zapowiedzi „polskiej drogi do socjalizmu” budziły wielkie nadzieje, ale nie oznaczały rzeczywistego odzyskania niepodległości.

Drugą drogę wyznaczały oddolne działania społeczeństwa. Prof. Kucharczyk przypomniał Poznański Czerwiec, kiedy robotnicze protesty ekonomiczne przekształciły się w manifestację narodowych aspiracji wolnościowych. Polacy domagali się nie tylko chleba, ale również wycofania wojsk sowieckich, zniesienia cenzury, prawdy o Katyniu i uwolnienia prymasa Stefana Wyszyńskiego.

Jasna Góra i moralna odnowa narodu

Szczególne miejsce w wykładzie zajęły Jasnogórskie Śluby Narodu z 26 sierpnia 1956 roku. Około miliona wiernych zgromadziło się wówczas na Jasnej Górze, przyjmując tekst przygotowany przez uwięzionego prymasa Wyszyńskiego.

Jak wyjaśniał historyk, program prymasa zakładał dochodzenie do wolności poprzez moralną odnowę społeczeństwa, pracę nad narodowymi wadami i wierność chrześcijańskiej tradycji. Jego kontynuacją była Wielka Nowenna przygotowująca Polaków do obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski.

Prof. Kucharczyk zestawił dwa symboliczne powroty z października 1956 roku: Gomułki do kierowania partią komunistyczną oraz kardynała Wyszyńskiego z internowania do Warszawy. W tych postaciach dostrzegł uosobienie dwóch odmiennych wizji polskiej przyszłości.

W konkluzji podkreślił, że droga do rzeczywistej wolności okazała się długa, ale jej ostateczne zwycięstwo potwierdziły wydarzenia roku 1989.

Pełne nagranie lekcji prof. Grzegorza Kucharczyka.