Wyzwolenie Dachau. Pamięć o ofiarach i bohaterach z Bydgoszczy

Pierwszy obóz III Rzeszy

KL Dachau powstał w marcu 1933 roku, krótko po przejęciu władzy przez Adolfa Hitlera. Zlokalizowany niedaleko Monachium, stał się wzorem dla kolejnych obozów koncentracyjnych.

Przez jego bramy przeszło nawet 250 tysięcy osób z całej Europy, a dziesiątki tysięcy zginęły w wyniku terroru, głodu i chorób.

Duchowieństwo szczególnie prześladowane 

Dachau było miejscem szczególnej eksterminacji duchowieństwa. Spośród 2720 więzionych księży i zakonników aż 1780 stanowili Polacy, z których 868 nie przeżyło.

Wśród nich byli kapłani związani z Pomorzem i Kujawami.

Bydgoscy świadkowie wiary

Jednym z nich był błogosławiony Michał Kozal, biskup pomocniczy włocławski, który zginął w Dachau w 1943 roku. Więźniem obozu stał się także  błogosławiony Stefan Wincenty Frelichowski – kapłan, harcerz i wychowawca młodzieży, który  zmarł w obozie  w 1945 roku, krótko przed wyzwoleniem.

Obaj pozostają symbolami niezłomności i duchowego oporu wobec nazistowskiego terroru.

Dzień wyzwolenia i skala zbrodni

29 kwietnia 1945 roku amerykańscy żołnierze odkryli na terenie obozu m.in. transport złożony z 39 wagonów wypełnionych ciałami około dwóch tysięcy ofiar.

Widok ten unaocznił skalę zbrodni, jakie miały miejsce w Dachau – obozie, który stał się jednym z symboli nazistowskiego systemu represji.

Po wojnie tylko niewielka część sprawców została osądzona. Tym większe znaczenie mają świadectwa ocalałych i pamięć o ofiarach.

Historia Dachau to nie tylko zapis cierpienia, ale także przykład odwagi i wierności wartościom.

W 2019 r. Urząd Marszałkowski w Toruniu i Delegatura IPN w Bydgoszczy wydała Kronikę przeżyć Wacława Jurgowskiego rolnika z powiatu mogileńskiego - więźnia mało znanego obozu w Szczeglinie, który w 1940 r. trafił do KL Dachau. Publikację można bezpłatnie pobrać z Biblioteki Cyfrowej IPN.