Dlaczego współczesne Bieszczady wyglądają inaczej niż reszta Polski? Ta książka pomaga to zrozumieć

Bieszczady zachwycają przyrodą, ale jednocześnie pozostawiają wrażenie, że czegoś w nich brakuje. W przeciwieństwie do wielu innych regionów kraju trudno znaleźć tam wielowiekową ciągłość osadnictwa, stare wsie czy liczne zabytki dawnej kultury. Nie jest to przypadek.

Jeszcze przed II wojną światową był to obszar zamieszkiwany przez Bojków, Łemków, Polaków, Żydów, Niemców i Romów. Wojna, działalność UPA, powojenne przesiedlenia oraz akcja „Wisła” doprowadziły do niemal całkowitego zniknięcia tego wielokulturowego świata.

Książka, która przypomina zapomnianą historię

Andrzej Potocki od lat zajmuje się historią i kulturą Bieszczadów. W swojej książce przedstawia życie dawnych mieszkańców regionu, opisuje ich codzienność, zwyczaje i relacje między poszczególnymi społecznościami. Publikacja zawiera również wiele archiwalnych fotografii, które pomagają wyobrazić sobie świat, którego już nie ma.

To jednak nie tylko opowieść o przeszłości. Autor podejmuje również temat działalności UPA, akcji „Wisła" oraz sposobu, w jaki komunistyczna propaganda przedstawiała mieszkańców tych terenów. Wskazuje między innymi na przypadki utożsamiania Łemków z Ukraińcami, co miało ułatwiać uzasadnienie powojennych wysiedleń.

Nie ze wszystkim trzeba się zgodzić

W filmie zwracam również uwagę na kwestie, które budzą moje wątpliwości. Dotyczy to między innymi sposobu przedstawienia generała Karola Świerczewskiego oraz hipotezy o jego rzekomej likwidacji przez własne środowisko polityczne. Są to tezy, które nie znajdują powszechnej akceptacji wśród historyków, a polemizuje z nimi także prof. Andrzej Nowak.

Nie zmienia to jednak faktu, że książka pozostaje wartościową lekturą dla każdego, kto chce zrozumieć historię Bieszczadów bez sprowadzania jej do prostych sloganów.

Zapraszamy na film

W materiale opowiadamy nie tylko o samej książce, ale również o historii regionu, która do dziś wpływa na debatę o relacjach polsko-ukraińskich, pamięci o zbrodni wołyńskiej oraz ocenie akcji „Wisła”.

Film można obejrzeć na kanale YouTube Tygodnika Bydgoskiego.